Verdienmodel abonnementen - Abonnementsformule

Verdienmodel Abonnementen – Interessant voor jouw bedrijf? [deel 1]

Van alle verdienmodellen spreekt het abonnementenmodel veel ondernemers écht tot de verbeelding. Met dank aan Netflix. Geef toe: soms droom ook jij wel eens weg van een horde trouwe abonnees en een omzet zo hoog als de Himalaya.

Maar voor het zover is, zet je best je muziekstreaming even op pauze en je smartphone op “niet storen”. Zoek samen met ons het antwoord op twee prangende vragen:

Kunnen abonnementen ook voor jouw bedrijf een meerwaarde betekenen?
Of is het te ingewikkeld en te duur om dit verdienmodel in jouw business model op te nemen?

Wat is het abonnementenmodel?

Een abonnementenmodel is een verdienmodel waarbij een onderneming (of organisatie) op periodieke basis goederen of diensten aan abonnees aanbiedt tegen betaling. Zowel het abonnementsgeld, de looptijd als het aanbod van het abonnement zijn door beide partijen op voorhand gekend.

Dat is een hele mond vol.

4 kenmerken van een abonnement

Het abonnementenmodel is slechts één van de vele mogelijkheden om geld te verdienen. Verderop in dit artikel ontdek je dat de grens met andere verdienmodellen soms heel dun is.

Zo dun zelfs dat een abonnement aanbieden voor jou misschien wel een kleine en logische stap is om je omzet te verhogen. Als freelancer hoef je dan zelfs deze tip niet toe te passen.

Om van een abonnement te kunnen spreken, moeten de volgende 4 voorwaarden vervuld zijn:

  1. 1. Je abonnees betalen abonneegeld aan jou en ze weten hoeveel dit precies bedraagt.
  2. 2. In ruil hiervoor krijgen je abonnees een pakket goederen en/of diensten.
  3. 3. Zowel jij, als je abonnees, weten hoeveel producten, of welke diensten inbegrepen zijn in het abonnement.
  4. 4. Beide partijen weten wanneer het abonnement start en stopt.

Ook jij maakt dagelijks gebruik van meerdere abonnementen. Het aanbod waaruit je kan kiezen is de laatste jaren exponentieel toegenomen.

Een dag zonder abonnement is een verloren dag.

Welkom in de subscription economy

De economische context waarin je vandaag zaken doet, draait rond abonnementen. In het Engels spreekt men van subscription economy. Letterlijk vertaald wordt dat de “abonnementen economie”. Maar het fenomeen gaat veel verder en dieper dan economie en geld.

“Abonnee cultuur”, of “abonnementen maatschappij” als vertaling voor subscription economy geeft de realiteit beter weer.

Jouw leven en de wereld zouden er totaal anders uitzien zonder abonnementen.

Jouw bedrijf hangt 100% af van abonnementen (van anderen)

Als jij zelf niet geabonneerd bent op diensten van bepaalde leveranciers, kom je als ondernemer geen stap verder.

  • Je klanten bellen, of door hen gebeld worden? Telefonie abonnement.
  • Je klanten mailen, of snel iets op het internet opzoeken? Internet abonnement.
  • Je website online zetten ? Webhosting abonnement.
  • Een bestand of foto op het internet bewaren? Cloud abonnement.
  • Koffie zetten op je kantoor? Energie abonnement.

Stop.

Elektriciteit is toch geen abonnement? Als je meer verbruikt dan je internet- of databundel, dan moet je toch bijbetalen? Dat klopt.

Uiteindelijk betaal je voor al deze diensten voor wat je daadwerkelijk verbruikt hebt. Maar de eindafrekening gebeurt een jaar nadat je een vast bedrag per maand hebt betaald.

Het verbruiksmodel versus het abonnementenmodel

Bij het verbruiksmodel betaal je voor wat je daadwerkelijk verbruikt.

Ligt jouw verbruik lager dan wat in je abonnement is inbegrepen, dan is dat geen ramp. Voor je elektriciteitsrekening bijvoorbeeld krijg je het teveel betaalde geld terug. Sommige telecom aanbieders hevelen jouw tegoed over naar een volgende maand.

Verbruik je meer dan wat in jouw contract staat? Dan betaal je bij. Of je kan je abonnement upgraden naar een hogere versie. Voor een klein bedrag extra kan je dan bijvoorbeeld langer mobiel surfen. Of kan je elke maand meer dan 5 facturen verzenden.

Ook andere verdienmodellen worden als abonnement verkocht

Het verbruiksmodel wordt heel vaak als abonnement gepromoot en verkocht. Maar het is duidelijk een ander verdienmodel. Of anders geformuleerd: het is een interessante variant van het abonnementenmodel.

Iedereen weet wat een abonnement is. Je klanten begrijpen meteen waarover het gaat.

Van streaming tot op de hoogte blijven

Wil je naast hard werken ook nog wat plezier beleven en op de hoogte blijven van wat er in de wereld gebeurt?

  • ‘s Avonds relax and chill? Netflix abonnement.
  • Of liever wat sporten in de gym? Fitness abonnement.
  • Op de hoogte blijven van het nieuws? Krantenabonnement.

Stop.

Zijn het niet net kranten die te kampen hebben met betalende abonnees? Dat klopt volledig.

Elke ondernemer moet vroeg of laat tijd vrijmaken om zijn/haar verdienmodel kritisch te bekijken. Ook de traditionele abonnementen verkopers, zoals tijdschriften en krantenuitgevers, ontsnappen hier niet aan.

Abonnementen moeheid

Niet elk abonnement wordt als dusdanig gepresenteerd. En dat hoeft ook niet.

Soms is het zelfs beter om wel een abonnementsformule uit te werken als jouw verdienmodel, maar het aan de buitenwereld anders te presenteren.

In de subscription economy heerst namelijk ook zoiets als abonnementenmoeheid en bindingsangst.

  • “Oh nee, ik ga me toch niet langdurig binden aan iets wat ik binnenkort misschien niet meer nodig heb?”
  • “Waarom zou ik betalen voor iets dat ik ergens ander gratis kan vinden?”

Dit zijn bezwaren tegen een abonnement die een deel van jouw potentiële abonnees ook zullen hebben.

Soms zijn jouw klanten al abonnee zonder dat ze het beseffen

In het verbruiksmodel is het woord ‘abonnement’ een mooi marketingmiddel. Maar niet alle abonnementen worden ook zo genoemd.

Je hoeft soms zelf niet eens te vermelden dat jouw verdienmodel gestoeld is op abonnementen om het verkocht te krijgen.

De financiële sector bijvoorbeeld heeft dat heel goed begrepen.

Verzekeringen zijn eigenlijk abonnementen

Je betaalt een vast bedrag aan jouw verzekeraar om ingedekt te zijn tegen eventuele schade voor een bepaalde periode. In jouw contract staat netjes aangegeven voor hoeveel schade je verzekerd bent. En vooral: in welke gevallen en uitzonderingen je dat zeker niet bent.

Lijkt dat op een abonnement? Ja. Verkopen verzekingsmaatschappijen jou lucht? Neen, je koopt bij hen een pakketje gemoedsrust.

Jouw bedrijfsrekening is een abonnement

Elk jaar krijg je een afrekening van de kosten van jouw bedrijfsrekening. Visa kaart? Betalen. Bankuittreksels per post laten opsturen? Betalen.

Is je rekening een abonnement? Ja. Koop je een product? Neen, je betaalt voor veiligheid en gebruiksgemak.

Het verdienmodel van boekhouders en accountant kantoren

Niet alle accountant kantoren of boekhouders gebruiken het abonnement als verdienmodel. Sommigen werken op uurbasis, of factureren jou op basis van het aantal facturen dat je verzendt of ontvangt (verbruiksmodel).

Maar er zijn ook accountant- en boekhoudkantoren die factureren op kwartaalbasis. Hun facturatie is gebaseerd op een inschatting van het werk dat de accountant voor jouw bedrijf zal moeten doen.

Je krijgt op voorhand een overzicht van wat inbegrepen is in het dienstenpakket. En je weet op voorhand hoeveel je moet betalen. Per definitie heb je in dit geval een boekhoudabonnement.

De subscription economy is de realiteit. Wil jij je ogen hiervoor sluiten?

Voordelen van abonnementen als verdienmodel

Abonnementen vind je dus werkelijk overal. De bovenstaande voorbeelden werken misschien al inspirerend voor jouw onderneming.

Maar voor je beslist of een abonnement aanbieden met jouw goederen of diensten een goed idee is, is het goed om stil te staan bij de mogelijke voordelen.

Waarom zou je immers jouw business model aanpassen, of uitbreiden, zonder dat je weet wat het jou kan opleveren?

#1 Van uurtje factuurtje naar een vast inkomen

Klinkt een vast inkomen als ondernemer, of freelancer jou als jouw favoriete Spotifystream in de oren? Dan is het abonnementenmodel misschien wel iets voor jou.

Jouw vast inkomen = (Abonneegeld X aantal abonnees) – jouw kosten

Deze formule is simpel.

Tegelijkertijd kan het misleidend zijn wanneer je pas met een abonnementsdienst begint.

Maak zeker niet de fout om:

  • luidop te beginnen wegdromen: Oh, ik hoef maar 100 abonnees te hebben om als zelfstandige ondernemer rond te komen
  • je te laten afschrikken: Oei, ik moet zeker 500 euro abonnementsgeld vragen om een vast inkomen te verwerven.

De prijsberekening van jouw uurtarief kan je op een verkeerd spoor zetten. Met abonnementsgeld is dat ook het geval.

In beide gevallen is er namelijk een onzekere factor:

  • het aantal uren dat je zal kunnen factureren
  • het aantal abonnees dat je zal kunnen werven

Het verschil tussen het uurbasismodel en het abonnementenmodel

Als je factureert op uurbasis (in regie), varieert het aantal uren per maand. Je hebt nooit echt een zekerheid hoeveel uren je jouw klanten volgende maand zal kunnen factureren.

Wanneer je abonnees hebt, heb je wél een betere kijk op jouw inkomen voor de volgende periode.

Dat brengt ons bij het volgende voordeel.

#2 Een voorspelbaar inkomen als ondernemer zorgt voor gemoedsrust

Zelfs als je maar 3 abonnees hebt die jou maandelijks 20 euro betalen, weet je 100% zeker dat je volgende maand/kwartaal/jaar elke maand minstens 60 euro verdient.

Te weinig? Zeker.
Een goed begin? Absoluut!

Veel startende ondernemers weten absoluut niet hoeveel ze zullen verdienen. Of dat ze sowieso iets zullen verdienen.

Ook voor gevestigde ondernemingen is het vaak giswerk of hun inkomensstroom volgende maand/kwartaal nog voldoende hoog zal zijn.

Een abonnement verkopen kan voor jouw bedrijf gemoedsrust, motivatie en hoop betekenen.

#3 Verhoogde klantenloyaliteit

Abonnees zijn per definitie de trouwste klanten. Ze plaatsen een bestelling en blijven klant voor minimaal een bepaalde periode.

Dat is een heel groot verschil met:

  • eenmalige bestellingen bezorgen, of projecten uitvoeren.
  • elke maand opnieuw nieuwe klanten te hoeven zoeken.

Dat wil natuurlijk niet zeggen dat al jouw abonnees hun abonnement zullen verlengen.

Maar als je een abonnement aan de man kan brengen, beschik je over een heel grote luxe: tijd.

Omdat jouw abonnees per definitie langer klant zijn bij jou, heb je zoveel meer tijd en kansen om hen te overtuigen van jouw meerwaarde.

Met eenmalige opdrachten is dat anders.

Tijd voor een voorbeeld.

Als dakwerker extra verdienen met een abonnement

Als je een nieuw dak legt bij een klant, doe je dat goed, of niet goed. Je hebt welgeteld één kans.

Maar wat als je jouw klanten nu zou aanbieden om één maal per jaar hun dak te reinigen en te inspecteren? Het eerste jaar kan je dat zelfs “gratis” doen. In de jaren daarna laat je je hiervoor betalen.

Op voorhand betalen + een periode van bijvoorbeeld 3 jaar + een duidelijke omschrijving van wat inbegrepen is: reinigen en inspecteren.

Herstellingen zitten natuurlijk niet in jouw dakinspectie abonnement. Maar omdat je jouw klant elk jaar ziet, sta jij bovenaan in deze zijn/haar adresboekje. Mocht er zich ooit een probleem voordoen (bliksem, storm,…) dan is de kans heel groot dat jij als eerste gebeld zal worden.

De inspectie en het reinigen kost je misschien een halve dag, verplaatsingen inbegrepen. Heb je 10 klanten die dit willen, dan heb je de volgende jaren al gegarandeerd 5 dagen volgeboekt in je agenda met afspraken.

Lijkt jou dit te ver gegrepen? Schoorsteenvegers abonnementen zijn al jaren een realiteit.

Abonnees kunnen jouw trouwste klanten worden.

#4 Je omzet verhogen met dezelfde moeite of minder kosten (diensten en goederen)

Als je diensten als een abonnement verkoopt, kan je voor dezelfde moeite meer verdienen.

Uitgevers

Voor de redactie van een krant maakt het niet uit of er 1 of 100.000 abonnees zijn.
Althans toch niet wat het aantal uren betreft om de krant elke dag vol te schrijven. Of je nu schrijft voor 1 lezer of 100.000, je bent even lang bezig.

Of een ander voorbeeld:

Software ontwikkelaar

Als je een app ontwikkelt, blijft het programmeerwerk hetzelfde voor 1 of 100.000 gebruikers.

Als je producten als een abonnement verkoopt, blijft de moeite die je doet hetzelfde. Aan elk pakje dat je verpakt en verzendt spendeer je evenveel tijd.

Je mogelijke winst haal je dan wel uit:

  • Een lagere aankoopprijs omdat je grotere volumes producten aankoopt of laat produceren.
  • De mogelijkheid om stockartikelen sneller te verkopen.
  • Een lage drempel om nieuwe klanten jouw uitgebreide aanbod te leren kennen.

Het productiemodel en verkoopmodel

Verkopen en produceren zijn twee andere verdienmodellen.

Als je leeft van het verkoopmodel, haal je jouw winst uit de verkoop van producten, of diensten.

Bij het productiemodel maak je goederen en haal je je omzet daaruit. De producten kan je in opdracht maken van andere bedrijven, of om zelf door te verkopen.

In beide gevallen kan je het abonnementenmodel inzetten om jouw belangrijkste verdienmodel te ondersteunen.

#5 Meer klanten en omzet, minder administratie

Op het gebied van administratie kan een abonnement de rompslomp van je bedrijf helpen verlichten.

  • Trouwere klanten houdt in dat je minder prospecties hoeft te doen.
  • Bovendien is jouw abonnementsgeld op voorhand gekend. Hierdoor hoeft je minder offertes op te stellen, te verzenden en op te volgen.
  • Je kan de facturen voor je abonnementsgeld automatisch laten verzenden.
  • Je verliest minder tijd met het opvolgen van jouw facturen. Betaalt je abonnee niet op voorhand? Dan stop je jouw dienstverlening of verzendigen.

Dit voordeel voel je al vrij snel, zelfs met een klein aantal abonnees.

Minder administratie is altijd mooi meegenomen. Hoe meer tijd je hiermee wint, hoe meer je bijvoorbeeld naar Netflix kan kijken.

#6 Kans op groei

Een abonnement aanbieden is duurzaam investeren in jouw klanten en jezelf.

Als jouw formule echt aanslaat, kan het interessant zijn om er jouw belangrijkste verdienmodel van te maken.

Meer abonnees betekent uiteindelijk meer loyale klanten, een grotere voorspelbaarheid van jouw inkomen en een kans om te groeien.

Er zijn genoeg start-ups en gevestigde bedrijven die na een tijdje kunnen leven van dit verdienmodel.

Als het jou niet lukt, heb je niets verloren. Als het je wel lukt, kan je veel winnen.

#7 Perfect te combineren met andere verdienmodellen

Een abonnement beginnen voor jouw zaak wil niet zeggen dat je heel je business model op zijn kop moet zetten.

Zelfs giga bedrijven bieden een abonnementenmodel aan naast hun core business.

Neem nu bijvoorbeeld Google.

Google: een mix van verdienmodellen

Google is een van de meest succesvolle bedrijven ter wereld. Dat is niet toevallig. De verdienmodellen zijn zodanig op elkaar afgestemd dat de inkomsten blijven instromen.

Het advertentiemodel

Het advertentiemodel zorgt voor Google tot op heden voor de grootste stroom van inkomsten. Je zoekt iets in Google op. Klikt op een advertentie en Google krijgt geld van de adverteerder.

Het advertentiemodel als veilingmodel

Het advertentiemodel van Google is op zijn beurt gebaseerd op het veilingmodel. Hoe meer je als adverteerder bereidt bent te belaten per klik, hoe groter de kans dat jouw advertentie bovenaan verschijnt.

Het freemium model

Daarnaast hanteert de internetreus ook een freemium model. Dat houdt in dat ze veel van hun diensten gratis aanbieden: Gmail, Google Analytics, Calendar, Google Drive.

Maar ook hieruit haalt Google winst. De enorme berg data die ze via hun apps over jou verzamelen, ondersteunt hun advertentiemodel. Google weet precies welke advertentie voor jou op welk ogenblik het meest relevant is. En als het voor jou relevant is, is de kans groot dat je de advertentie zal aanklikken.

Daarnaast is het freemium model ook een opstapje naar betalende abonnementen.

Premium abonnementen

Wil je meer opslagruimte? Wil je geen advertenties zien in je mailbox? Wil je ook data uit je fysieke winkel koppelen aan je website statistieken? Het kan allemaal door Google maandelijks een klein bedrag te betalen.

Een abonnement kan ook jij perfect aanbieden in combinatie met jouw huidige verdienmodel.

#8 Je kan alle goederen en diensten in een abonnement gieten

Uit de bovenstaande voorbeelden is hopelijk één zaak duidelijk: de mogelijkheden van abonnementen zijn onbeperkt.

Dat geldt niet enkel voor diensten, maar ook voor producten. Je kan het zo gek niet bedenken, of het bestaat.

Er is natuurlijk een verschil tussen wat mogelijk is en wat werkt.

Het is niet omdat iets bestaat, dat het werkt. Of blijft werken.
Wat in het buitenland een succes is, kan in de Lage Landen mislukken. Of omgekeerd.

Het is niet omdat iets nog niet bestaat dat het niet kan werken.
De mogelijkheden liggen volledig bij jou. Maar dat wil niet zeggen dat je het warm water hoeft uit te vinden.

Niemand zat te wachten op Netflix. Televisie en Youtube bieden ook vandaag genoeg keuze en vrijheid.

#9 Partnership abonnementen

Zie je echt geen enkele mogelijkheid om jouw huidige aanbod als een abonnement te verpakken?

Dat is geen ramp. Je kan net zo goed aantrekkelijke abonnementsformules via partnerbedrijven aanbieden.

In elke sector zijn er satelietbedrijven. Ze produceren goederen, of leveren diensten waarvan klanten beter kunnen worden. Dit soort leveranciers kunnen voor jouw abonnementenmodel heel interessante wegen openen.

Geld verdienen met commissies en reclame

Het commissiemodel

Bij het commissiemodel verdien je geld door potentiële klanten door te verwijzen naar leveranciers. Wanneer de klanten overgaan tot een aankoop bij de leverancier, krijg jij hiervoor een financiële beloning.

Het interessante hieraan is dat je niet instaat voor de uitvoering van de werken, of de levering van de goederen.

Het reclamemodel

Bij het reclamemodel promoot je de zaak van anderen en wordt je hiervoor vergoed. Het verschil met commissies is dat je niet enkel betaald wordt als de deal gesloten is.

Tijd om met twee voorbeelden aan te tonen hoe je een abonnementenmodel kan combineren met het commissiemodel.

Glazenwaser en glazenplaatsers

Als jouw hoofdactiviteit ramen plaatsen is, kan je overwegen om een partnership aan te gaan met een glazenwassersbedrijf.

Jij plaatst nieuwe ramen en je klanten zijn tevreden over jouw vakmanschap. Op dat ogenblik heb jij heel veel kans om hen een abonnement ramenreinigen te verkopen. De kans dat jij dit verkocht krijgt als glazenplaatser, is groter dan wanneer de glazenwasser dit zou proberen.

Je eindklant kent de glazenwasser niet, of weet misschien zelfs niet dat dit een mogelijke dienstverlening is in de buurt.

Hoe jullie dan extra geld verdienen, bepalen jullie zelf. Ofwel spreken jullie onderling een commissie af. Ofwel kunnen jullie gratis reclame maken voor elkaar.

Of waarom geen andere abonnement verkopen naast je huidige abonnementen?

Het verdienmodel van de energiesector

Het belangrijkste verdienmodel van energieleveranciers is het verbruiksmodel. Maar zoals we hierboven al vermeldden, verkopen ze energie vaak als een abonnement.

Nu is de energiesector wel heel competitief. Consumenten kunnen gemakkelijk de prijzen vergelijken en van leverancier veranderen.

Energieleveranciers bieden daarom tegenwoordig abonnementen aan van partners. Je kan als klant dan bijvoorbeeld een abonnement nemen op “wonen zonder zorgen”. Tegen een kleine vergoeding per maand koop je als eigenaar van een woning hiermee gemoedsrust.

Je bent dan zeker dat een loodgieter, slotenmaker, CV-installateur jou binnen 24 uur uit de nood komt helpen.

Dit levert energieleveranciers veel meer op dan extra omzet. Deze abonnementen zijn namelijk exclusief voor klanten. Het effect is dubbel:
1. Wil je ook van het een abonnement genieten? Dan moet je klant worden.
2. Wil je jouw gemoedsrust niet verliezen? Dan moet je klant blijven.

Dit voorbeeld is niet uit de lucht gegrepen. Het toont een paar uiterst interessante zaken aan over de abonnementenformule:

1. Je kan echt voor alles een abonnement bedenken.
2. Je kan het voor veel doeleinden inzetten : meer omzet, meer klanten aantrekken of meer klanten behouden.
3. Je kan abonnementen aanbieden zonder veel extra moeite.

Zoals bij elk verdienmodel is de abonnementenformule geen plug and play oplossing. Maar omdat het zo flexibel is, kan het dat wel worden voor elke onderneming.

Wat zijn de nadelen van een abonnement als verdienmodel?

Aan abonnementsformules zijn ook nadelen verbonden.

Of correcter gezegd: “vooroordelen” of “slechte ervaringen“.

De nadelen vloeien niet voort uit de aard van het verdienmodel op zich, maar zijn een gevolg van foutieve verwachtingen. Of een verkeerde opzet en uitwerking van het abonnementenmodel.

#1 Je moet voldoende abonnees hebben

Dat klopt voor een krant die een redactie van 50 journalisten moet onderhouden.

Als je leeft van kaarsen verkopen, kan een theelichtabonnement wel aanslaan. Hoeveel kerken zouden hiervan dankbaar gebruik kunnen maken?

#2 Je moet investeren in extra personeel en uitrusting

Dat klopt voor een fruitboer die plots zelf een fruitabonnement aan huis wil leveren. Voor de fruitteler zou het in dat geval interessanter zijn om een samenwerking aan te gaan met bijvoorbeeld buurtwinkels die al leveringen aan huis bezorgen.

#3 Niemand zit hierop te wachten

Zat er iemand te wachten op Netflix?

Vergelijk abonnenmenten met een microgolfoven. Zolang je niet weet wat het voor jou kan betekenen, weet je niet wat je mist. Maar eens je de voordelen hebt geproefd, kan je moeilijk zonder.

Voor jouw klanten kan jouw abonnement net dat tikkeltje extra betekenen. Iets wat ze niet kennen, kunnen ze altijd ontdekken.

#4 Mijn concurrenten doen dat al, ik ben veel te laat

Het is nooit te laat. Nooit.

Misschien bieden jouw concurrenten al een abonnement aan. Of net niet, en denk je daarom dat dat in jouw sector toch niet zal werken.

  • Misschien kan jij het voor een iets lagere prijs aanbieden dan jouw concurrenten?
  • Of misschien verkoopt jouw duurdere abonnement veel beter dan de goedkopere variant van jouw concurrenten?
  • Misschien moet je aan jouw abonnement een extra voordeel toevoegen?
  • Of moet je het net veel eenvoudiger maken?
  • Misschien moet je er gewoon goed over nadenken in het begin?

En bijsturen wanneer het nodig is. Want is dat niet waarover succesvol ondernemen gaat?

Alert blijven.
Proberen.
Falen.
Verbeteren.
En nooit opgeven.

Trends verschijnen en verdwijnen. Verdienmodellen blijven.

Starten met abonnementen als verdienmodel, of toch niet?

Er valt veel meer te zeggen over hoe je een ideale abonnementsformule voor jouw onderneming kan bedenken en uitwerken.

We hebben het hier dan nog niet gehad over hoe je dat best aan de man brengt. Maar dit artikel is slechts een aanzet. Misschien heb je inspiratie opgedaan, of heb je nog meer vragen dan voor je dit artikel las.

In beide gevallen is het goed om één ding voor ogen te houden:

Het abonnementenmodel is geen doel. Het is een middel om jouw doelen te bereiken. Bovendien kan je dat middel volledig naar jouw wensen en doelen modelleren.

Wil je meer tips? Houd onze blog met tips voor ondernemers in de gaten. En vergeet ondertussen niet te gnieten van je muziekstreaming. Of avondje Netflix.